764 en Com

Wat op het eerste gezicht kan lijken op een "geheime online community" of "dark challenge", blijkt in werkelijkheid een wereldwijd netwerk van sadistische online groepen. Onder namen als "764", "Com" of "Felix cult" opereren anonieme gebruikers die jongeren manipuleren om zichzelf of anderen pijn te doen, soms ook met dodelijke afloop.

De filmpjes en chatgroepen lijken voor buitenstaanders onbegrijpelijk: symbolen, cijfers, en een mix van satanistische en nihilistische taal. Toch volgen ze een herkenbaar patroon: jongeren krijgen opdrachten ("levels", "tests") die steeds extremer worden: van zelfbeschadiging tot het maken van vernederende of seksuele beelden. Wie weigert, wordt vaak gechanteerd of vernederd.

De FBI en Nederlandse politie onderzoeken inmiddels tientallen zaken waarbij jongeren betrokken zijn geraakt bij zulke netwerken. In Nederland zit een verdachte zelfs vast op de terrorisme-afdeling van de gevangenis, omdat deze groepen ook ideologische en extremistische kenmerken vertonen.

Jongeren raken betrokken vanuit begrijpelijke behoeften en kwetsbaarheden:

• Erbij horen: de groep belooft exclusiviteit, status en erkenning.
• Zingeving in chaos: de nihilistische boodschap ("niets doet ertoe") biedt houvast aan jongeren die zich verloren of machteloos voelen.
• Online spanning: uitdagingen, geheimhouding en groepsdruk werken als een verslavend spel.
• Zoeken naar identiteit: voor jongeren die worstelen met zelfbeeld of trauma voelt het als een plek waar pijn wordt gezien, maar vervolgens misbruikt.

• Anonieme platforms: daders benaderen jongeren op discrete wijze via anonieme platforms (bijv. Discord, Telegram, in-game chats), waardoor contact en toezicht moeilijker te controleren zijn.
• Gamificatie van geweld: uitdagingen, beloningen en "rangen" maken destructief gedrag onderdeel van een spelstructuur.
• Psychologische manipulatie: slachtoffers worden afwisselend geprezen ("good job") en vernederd ("weak"), waardoor afhankelijkheid ontstaat.
• Ideologische framing: het netwerk maakt gebruik van diverse dreigende symbolen en boodschappen (zoals satanistisch, extreemrechts of anarchistisch) om jongeren psychologisch te beïnvloeden en te isoleren.
• Schaamte en chantage: zodra een jongere een beeld of video deelt, wordt dat gebruikt als drukmiddel.

• Jongeren die online actief zijn in besloten groepen of servers met namen als 764, Com, pain, chaos en/of Felix.
• Onverklaarbare verwondingen of zelfbeschadiging die "uitdagingen" lijken te volgen.
• Gebruik van hashtags of termen als #764cut, #painchallenge, #be_the_cause en/of #comtask.
• Beelden of verhalen over (dieren)mishandeling, geweld of zelfverminking die worden gepresenteerd als "grap" of "test".
• Jongeren die angstig of geheimzinnig reageren bij vragen over hun online contacten.
• Plotselinge daling in schoolprestaties, schaamte, isolatie of somber gedrag.

Opschalen naar GEVAARLIJK bij vermoedens van chantage, zelfbeschadiging of seksuele uitbuiting: meld dit direct volgens de geldende procedures binnen jouw organisatie of bij de bevoegde instanties. Dit netwerk is geen "trend" maar een gevaarlijk netwerk dat gebruikmaakt van extreme psychologische druk, soms met dodelijke afloop.

• Erken de ernst: 764 is geen "trend" maar een gevaarlijk netwerk dat gebruikmaakt van extreme psychologische druk.
• Werk traumasensitief: jongeren kunnen slachtoffer én medeplichtig lijken; oordeelvrij luisteren is cruciaal.
• Versterk digitale weerbaarheid: leer jongeren kritisch kijken naar online groepsdruk, "challenges" en anonieme contacten.
• Maak afspraken in de groep: spreek in klassen, teams of jongerencentra af hoe om te gaan met filmen, posten en online uitdagingen.
• Schakel tijdig hulp in: bij vermoedens van chantage, zelfbeschadiging, seksuele uitbuiting, etc. meld dit direct volgens de geldende procedures binnen jouw organisatie of bij de bevoegde instanties.
• Betrek ouders: informeer over wat 764 is, zonder te dramatiseren maar met nadruk op open gesprek en toezicht.
• Zorg voor nazorg: slachtoffers kunnen langdurige psychische schade ervaren; blijf signaleren, ook na een incident.

In groepsverband
- "Wat weten jullie over online groepen zoals 764 of 'Com'?"
- "Waarom denk je dat sommige mensen dit spannend of interessant vinden?"
- "Wanneer wordt iets dat begint als grap of uitdaging eigenlijk gevaarlijk?"
- "Wat zou je doen als iemand je vraagt iets pijnlijks te doen 'voor het team' of 'voor respect'?"

Eén-op-één
- "Heb jij weleens rare of nare dingen gezien in groepschats of games?"
- "Wat zou je doen als iemand dreigt iets van jou te posten?"
- "Heb je ooit meegedaan aan een online 'uitdaging' die niet goed voelde?"
- "Wat betekent het als iemand zegt dat je iets moet doen om te 'bewijzen' dat je erbij hoort?"

Houd het gesprek open en zonder oordeel. Jongeren voelen vaak zelf dat er iets mis is, maar durven niet te praten uit schaamte of angst.

• TrendSein – '764' en 'Com': De duistere verleiding van digitale macht (TrendSein nieuwsbrief, Trendsein - duistere verleiding digitale macht.pdf, p. 1–6)